Gramatyka · poziom A1

Mianownik i narzędnik: „To jest…” i „Jestem…”

Pierwszy przypadek, którego potrzebujesz, żeby powiedzieć, kim jesteś i czym się zajmujesz.

Polski ma siedem przypadków, ale na początek wystarczą dwa: mianownik (kto? co?) i narzędnik (kim? czym?). Dzięki nim powiesz, kim jesteś, czym się zajmujesz i z kim gdzieś idziesz.

„To jest…” – mianownik

Gdy coś lub kogoś pokazujesz albo nazywasz, używasz formy podstawowej, czyli mianownika – tak jak w słowniku:

To jest Marek.
To jest lekarz.
To jest nauczycielka.

„Jestem…” – narzędnik

Gdy mówisz, kim ktoś jest (zawód, rola, narodowość), po czasowniku być używasz narzędnika:

Marek jest lekarzem.
Anna jest nauczycielką.
Mój brat jest studentem.

Końcówki narzędnika (liczba pojedyncza)

Rodzaj	Mianownik	Narzędnik	Końcówka
męski	student, lekarz	studentem, lekarzem	-em
męski na -k, -g	Polak, Marek	Polakiem, Markiem	-iem
żeński	nauczycielka, lekarka	nauczycielką, lekarką	-ą
nijaki	dziecko, okno	dzieckiem, oknem	-em / -iem

Uwaga na imiona: przedstawiając się, mówimy zwykle w mianowniku: Jestem Anna albo Mam na imię Anna. Narzędnika używamy przy zawodach i rolach: Jestem programistką.

Gdzie jeszcze spotkasz narzędnik

Sytuacja	Pytanie	Przykład
z kimś, z czymś	z kim? z czym?	Idę do kina z koleżanką. Kawa z mlekiem.
narzędzie	czym?	Piszę długopisem.
środek transportu	czym?	Jadę autobusem.
zajęcia, zainteresowania	czym się zajmujesz?	Interesuję się muzyką.

Ćwiczenie: uzupełnij

Mój brat jest ___ (student). → studentem
Anna jest ___ (nauczycielka). → nauczycielką
To jest ___ (Marek). → Marek
Piszę ___ (długopis). → długopisem
Idę do kina z ___ (koleżanka). → koleżanką

Narzędnik przyda ci się od razu w lekcji Jak się przedstawić po polsku.

Przećwicz to w aplikacji

W Polmowie ta lekcja ma nagrania lektora, ćwiczenia ze słuchu i nagrywanie własnej wymowy. Postęp zapisuje się na koncie.

Ćwicz za darmo →